Nhịn đại tiện thường xuyên có thể khiến phân khô cứng, khó đi ngoài và góp phần gây táo bón. Tìm hiểu 6 ảnh hưởng và cách xây dựng thói quen đại tiện tốt.

Nhịn đại tiện thường xuyên có hại gì? 6 ảnh hưởng cần biết

Đang làm việc, đi họp, lái xe hoặc ở nơi không thuận tiện sử dụng nhà vệ sinh, nhiều người có thói quen nhịn đại tiện dù cơ thể đã có cảm giác muốn đi ngoài.

Nếu chỉ xảy ra thỉnh thoảng, việc trì hoãn trong thời gian ngắn thường không phải vấn đề nghiêm trọng ở người khỏe mạnh. Tuy nhiên, nếu thường xuyên bỏ qua tín hiệu muốn đại tiện, thói quen này có thể góp phần làm thay đổi hoạt động của đường ruột và khiến việc đi ngoài trở nên khó khăn hơn.

Vậy nhịn đại tiện có hại gì? Nhịn đi ngoài có gây táo bón không? Và làm thế nào để xây dựng thói quen đại tiện tốt hơn?

Vì sao cơ thể có cảm giác muốn đại tiện?

Sau khi thức ăn được tiêu hóa và các chất dinh dưỡng được hấp thu, phần còn lại tiếp tục di chuyển đến đại tràng.

Tại đây, nước tiếp tục được hấp thu và chất thải dần hình thành phân.

Khi phân di chuyển xuống trực tràng và làm căng thành trực tràng, các tín hiệu thần kinh được gửi đến não, tạo ra cảm giác muốn đại tiện.

Đây là một phản xạ sinh lý bình thường của cơ thể.

Nếu điều kiện thuận lợi, chúng ta đi vệ sinh và phân được đào thải ra ngoài.

Nhưng nếu liên tục bỏ qua tín hiệu này, phân sẽ tiếp tục lưu lại trong đại tràng và trực tràng lâu hơn.

Nhịn đại tiện có gây táo bón không?

Thường xuyên nhịn đại tiện có thể là một yếu tố góp phần gây táo bón.

Khi phân nằm trong đại tràng lâu hơn, cơ thể có thêm thời gian hấp thu nước từ phân.

Kết quả là phân có thể trở nên:

• Khô hơn.
• Cứng hơn.
• Khó đào thải hơn.

Lần đi vệ sinh sau đó có thể cần phải rặn nhiều hơn.

Nếu tình trạng này lặp lại cùng với chế độ ăn ít chất xơ, uống ít nước và ít vận động, nguy cơ táo bón có thể tăng lên.

Tuy nhiên, cần nhớ rằng táo bón có rất nhiều nguyên nhân và không phải mọi trường hợp đều xuất phát từ việc nhịn đại tiện.

6 ảnh hưởng khi thường xuyên nhịn đại tiện

1. Phân có thể trở nên khô và cứng hơn

Đại tràng có chức năng hấp thu nước.

Khi phân lưu lại trong đại tràng lâu hơn, lượng nước trong phân có thể giảm, khiến phân cứng và khó đi hơn.

Người bị táo bón thường mô tả phân:

• Khô.
• Cứng.
• Thành từng cục.
• Khó đào thải.

Đây là lý do khi cơ thể đã có nhu cầu đại tiện, không nên thường xuyên trì hoãn nếu điều kiện cho phép.

2. Có thể làm tăng nguy cơ táo bón

Táo bón không chỉ được đánh giá dựa trên số lần đi ngoài.

Người bị táo bón có thể gặp:

• Đi tiêu ít hơn bình thường.
• Phân cứng.
• Phải rặn nhiều.
• Cảm giác đi không hết.
• Cảm giác tắc nghẽn khi đại tiện.

Thói quen thường xuyên nhịn đi ngoài có thể góp phần vào vòng lặp:

Nhịn đại tiện → phân lưu lại lâu → phân khô cứng → khó đi → tiếp tục trì hoãn đại tiện.

Nếu không thay đổi, tình trạng này có thể kéo dài.

3. Có thể khiến việc đại tiện phải rặn nhiều hơn

Phân càng khô và cứng thì càng khó đào thải.

Khi đó, người đi vệ sinh có xu hướng cố rặn mạnh.

Rặn kéo dài hoặc thường xuyên không phải là một thói quen đại tiện tốt.

Nếu bạn liên tục phải ngồi rất lâu trong nhà vệ sinh và rặn mới đi được, nên xem lại:

• Lượng chất xơ.
• Lượng nước.
• Mức độ vận động.
• Thói quen nhịn đại tiện.

Nếu tình trạng kéo dài, nên đi khám để xác định nguyên nhân.

4. Có thể góp phần làm nặng triệu chứng trĩ

Táo bón và rặn nhiều khi đại tiện có thể làm tăng áp lực lên các tĩnh mạch vùng hậu môn – trực tràng.

Điều này có thể góp phần hình thành hoặc làm các triệu chứng trĩ trở nên khó chịu hơn ở một số người.

Các biểu hiện có thể gồm:

• Đau hoặc khó chịu vùng hậu môn.
• Ngứa.
• Sưng.
• Chảy máu khi đại tiện.

Tuy nhiên, chảy máu hậu môn không nên tự mặc định là do trĩ. Nếu xuất hiện máu trong phân hoặc chảy máu tái diễn, nên được bác sĩ đánh giá.

5. Có thể gây cảm giác đầy bụng và khó chịu

Khi phân tích tụ trong đại tràng, một số người có thể cảm thấy:

• Đầy bụng.
• Chướng bụng.
• Nặng bụng.
• Khó chịu.
• Cảm giác chưa đi hết phân.

Tuy nhiên, đầy hơi và chướng bụng có rất nhiều nguyên nhân khác nhau.

Nếu triệu chứng thường xuyên tái phát, cần xem xét toàn bộ chế độ ăn và hoạt động đường tiêu hóa chứ không nên chỉ quy cho việc nhịn đại tiện.

6. Có thể làm rối loạn thói quen đại tiện

Cơ thể có khả năng hình thành những thói quen sinh lý tương đối ổn định.

Nếu thường xuyên bỏ qua cảm giác muốn đi vệ sinh vì công việc hoặc sinh hoạt, một số người có thể dần hình thành thói quen đại tiện không đều.

Ví dụ:

Có nhu cầu → cố nhịn → hết cảm giác muốn đi → vài giờ sau mới đi → phân cứng hơn → đi khó → tiếp tục ngại đi vệ sinh.

Đây là vòng lặp nên được thay đổi càng sớm càng tốt.

Tại sao đang muốn đi ngoài rồi một lúc sau lại hết?

Cảm giác muốn đại tiện có thể giảm đi tạm thời nếu bạn cố nhịn.

Điều này không có nghĩa là phân đã biến mất.

Phân vẫn có thể tiếp tục nằm trong trực tràng hoặc đại tràng cho đến lần nhu động tiếp theo.

Vì vậy, việc cảm giác muốn đi ngoài tạm thời biến mất không nên được hiểu rằng cơ thể “không cần đi nữa”.

Một ngày không đi đại tiện có phải táo bón không?

Không nhất thiết.

Tần suất đại tiện bình thường khác nhau giữa từng người.

Có người đi một hoặc nhiều lần mỗi ngày, trong khi người khác có thể không đi mỗi ngày mà vẫn hoàn toàn bình thường.

Điều quan trọng hơn là xem xét tổng thể:

• Tần suất có thay đổi bất thường không?
• Phân có quá cứng không?
• Có phải rặn nhiều không?
• Có đau không?
• Có cảm giác đi không hết không?

Vì vậy, không đi đại tiện đúng một ngày chưa đủ để kết luận bị táo bón.

Buổi sáng có phải thời điểm tốt nhất để đi đại tiện?

Không có một giờ bắt buộc áp dụng cho tất cả mọi người.

Tuy nhiên, nhiều người dễ có nhu cầu đại tiện vào buổi sáng hoặc sau bữa ăn.

Sau khi ăn, dạ dày giãn ra có thể kích thích hoạt động của đại tràng thông qua một phản xạ được gọi là phản xạ dạ dày – đại tràng.

Đó là lý do một số người cảm thấy muốn đi vệ sinh sau bữa sáng.

Nếu thường xuyên có nhu cầu vào thời điểm này, hãy cố gắng dành đủ thời gian thay vì vội vàng nhịn để đi làm.

Có nên cố đi đại tiện mỗi sáng dù không buồn?

Không cần.

Mục tiêu là tạo điều kiện thuận lợi khi cơ thể có nhu cầu, chứ không phải ép bản thân phải đi vệ sinh vào một giờ cố định.

Có thể ngồi thư giãn trong thời gian ngắn nếu bạn thường có nhu cầu sau bữa sáng, nhưng không nên:

• Ngồi quá lâu.
• Cố rặn.
• Ép cơ thể phải đại tiện khi chưa có nhu cầu.

Ngồi trong nhà vệ sinh quá lâu có tốt không?

Không nên biến việc ngồi nhà vệ sinh thành một hoạt động kéo dài.

Nhiều người có thói quen:

• Mang điện thoại vào nhà vệ sinh.
• Xem video.
• Đọc tin tức.
• Lướt mạng xã hội.

Điều này có thể khiến thời gian ngồi kéo dài hơn mức cần thiết.

Nếu chưa thể đại tiện, tốt hơn nên đứng dậy và thử lại khi cơ thể có tín hiệu thay vì ngồi lâu và cố rặn.

Tư thế đi đại tiện có quan trọng không?

Tư thế có thể ảnh hưởng đến sự thuận tiện khi đại tiện.

Khi sử dụng bồn cầu ngồi, một chiếc ghế kê chân thấp có thể giúp nâng đầu gối cao hơn hông và tạo tư thế gần với tư thế ngồi xổm hơn.

Một số người cảm thấy tư thế này giúp đại tiện thuận lợi hơn.

Tuy nhiên, đây chỉ là một biện pháp hỗ trợ. Nếu nguyên nhân là táo bón kéo dài, cần xem xét chế độ ăn, nước, vận động và các yếu tố sức khỏe khác.

7 thói quen giúp đại tiện dễ dàng hơn

1. Không thường xuyên nhịn khi có nhu cầu

Đây là bước đơn giản nhưng rất quan trọng.

Khi cơ thể gửi tín hiệu muốn đại tiện và điều kiện cho phép, hãy đi vệ sinh.

2. Ăn đủ chất xơ

Nguồn chất xơ nên đa dạng:

• Rau xanh.
• Trái cây nguyên quả.
• Các loại đậu.
• Yến mạch.
• Ngũ cốc nguyên hạt.
• Các loại hạt.

Chất xơ góp phần hỗ trợ hoạt động bình thường của đường ruột.

3. Uống đủ nước

Khi tăng chất xơ, việc cung cấp đủ nước càng quan trọng.

Thiếu nước có thể góp phần khiến phân khô và cứng hơn.

4. Vận động thường xuyên

Đi bộ, đạp xe, bơi, yoga và các hoạt động phù hợp khác giúp giảm thời gian ít vận động trong ngày.

5. Tận dụng phản xạ tự nhiên sau bữa ăn

Nếu thường có nhu cầu sau bữa sáng hoặc một bữa ăn khác, hãy dành thời gian cho việc đi vệ sinh.

6. Không rặn quá lâu

Nếu chưa đi được, không nên tiếp tục cố rặn trong thời gian dài.

7. Duy trì sinh hoạt tương đối ổn định

Giấc ngủ, bữa ăn và vận động tương đối đều đặn có thể góp phần hình thành thói quen sinh hoạt tốt hơn.

 

Nhịn Đại Tiện Thường Xuyên Có Hại Gì? 6 Ảnh Hưởng Cần Biết

 

 

Ăn gì để giúp phân mềm và dễ đi hơn?

Không có một thực phẩm duy nhất có thể giải quyết mọi trường hợp táo bón.

Nên xây dựng chế độ ăn đa dạng với:

Rau xanh

Cung cấp chất xơ cùng nhiều vitamin và khoáng chất.

Trái cây nguyên quả

Ổi, lê, kiwi, cam, thanh long, bơ và nhiều loại trái cây khác cung cấp chất xơ.

Các loại đậu

Là nguồn chất xơ thực vật đáng chú ý.

Yến mạch và ngũ cốc nguyên hạt

Giúp đa dạng cả nguồn và loại chất xơ trong khẩu phần.

Nước

Chất xơ nên đi cùng lượng nước phù hợp.

Nếu trước đây ăn rất ít chất xơ, hãy tăng từ từ để hạn chế đầy hơi và khó chịu.

Bổ sung chất xơ có giúp người thường xuyên táo bón không?

Đối với người có chế độ ăn thiếu chất xơ, tăng lượng chất xơ phù hợp có thể hỗ trợ hoạt động đại tiện.

Thực phẩm tự nhiên vẫn nên là nguồn chất xơ nền tảng.

Trong trường hợp khẩu phần khó đáp ứng đủ chất xơ, sản phẩm bổ sung chất xơ có thể được cân nhắc phù hợp với nhu cầu và hướng dẫn sử dụng.

Tuy nhiên, không phải tất cả các dạng táo bón đều cải thiện chỉ bằng cách tăng chất xơ.

Nếu tăng chất xơ nhưng tình trạng vẫn kéo dài hoặc trở nên khó chịu hơn, nên tìm nguyên nhân.

Đi ngoài không hết phân là do đâu?

Cảm giác đại tiện xong nhưng vẫn còn muốn đi có thể xuất hiện trong táo bón và nhiều tình trạng khác.

Nguyên nhân có thể liên quan đến:

• Phân cứng.
• Khó đào thải.
• Rối loạn chức năng đại tiện.
• Một số rối loạn đường tiêu hóa.

Nếu cảm giác này thường xuyên xảy ra, không nên chỉ cố rặn thêm mà nên được đánh giá nếu tình trạng kéo dài.

Khi nào táo bón cần đi khám?

Nên đến cơ sở y tế nếu táo bón kéo dài, thường xuyên tái phát hoặc xuất hiện cùng:

• Đi ngoài ra máu.
• Phân đen bất thường.
• Đau bụng dữ dội hoặc kéo dài.
• Bụng chướng nhiều.
• Nôn.
• Sụt cân không rõ nguyên nhân.
• Sốt.
• Thay đổi thói quen đại tiện kéo dài.

Đặc biệt, nếu thói quen đại tiện đột ngột thay đổi và kéo dài mà không rõ nguyên nhân, nên được thăm khám.

Kết luận

Nhịn đại tiện thỉnh thoảng trong thời gian ngắn thường không phải vấn đề nghiêm trọng. Tuy nhiên, thường xuyên bỏ qua tín hiệu muốn đi ngoài có thể góp phần khiến phân lưu lại lâu hơn, trở nên khô cứng và làm tăng nguy cơ táo bón.

Thói quen tốt hơn là đi vệ sinh khi cơ thể có nhu cầu, đồng thời duy trì chế độ ăn đa dạng chất xơ, uống đủ nước và vận động thường xuyên.

Nếu thường xuyên phải rặn, phân cứng, cảm giác đi không hết hoặc táo bón kéo dài, đừng chỉ cố ăn thêm thật nhiều chất xơ mà nên tìm nguyên nhân để có hướng xử lý phù hợp.

FAQ

Nhịn đi ngoài có sao không?

Thỉnh thoảng trì hoãn trong thời gian ngắn thường không gây vấn đề nghiêm trọng ở người khỏe mạnh. Tuy nhiên, nhịn thường xuyên có thể góp phần làm phân khô cứng và tăng nguy cơ táo bón.

Nhịn đại tiện có gây táo bón không?

Có thể. Khi phân lưu lại trong đại tràng lâu hơn, nhiều nước có thể được hấp thu hơn, khiến phân cứng và khó đào thải.

Tại sao nhịn đi ngoài một lúc lại hết buồn?

Tín hiệu muốn đại tiện có thể giảm tạm thời khi bạn trì hoãn, nhưng điều đó không có nghĩa chất thải đã được đào thải.

Một ngày không đi đại tiện có sao không?

Không nhất thiết. Tần suất đại tiện bình thường khác nhau giữa từng người. Cần xem thêm độ cứng của phân, mức độ phải rặn và sự thay đổi so với thói quen bình thường.

Có nên cố đi vệ sinh mỗi sáng không?

Không cần ép cơ thể nếu chưa có nhu cầu. Tuy nhiên, nếu thường muốn đại tiện sau bữa sáng, có thể dành đủ thời gian để tận dụng phản xạ tự nhiên của đường ruột.

Tại sao đi đại tiện rồi vẫn có cảm giác chưa hết?

Cảm giác đi không hết có thể liên quan đến táo bón, phân cứng hoặc các vấn đề chức năng đại tiện khác. Nếu thường xuyên xảy ra nên được đánh giá.

Khám phá thêm

• Unicity LiFiber – Bổ sung chất xơ hỗ trợ chức năng tiêu hóa và nhu động ruột.
• Unicity ProBionic Plus – Bổ sung lợi khuẩn hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột.
• Nucos Detox Enzyme – Bổ sung enzyme hỗ trợ quá trình tiêu hóa.
• Unicity Aloe Vera – Hỗ trợ sức khỏe hệ tiêu hóa.
• Paraway Plus Unicity – Hỗ trợ chăm sóc sức khỏe đường tiêu hóa.
• Bài viết: Táo bón là gì? Nguyên nhân, dấu hiệu và cách cải thiện hiệu quả.
• Bài viết: Nhu động ruột là gì? Vai trò và cách hỗ trợ hệ tiêu hóa khỏe mạnh.
• Bài viết: Ăn ít rau có gây táo bón không? Cách bổ sung chất xơ đúng cách.
• Bài viết: Uống ít nước ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa như thế nào?
• Bài viết: Ngồi nhiều, ít vận động ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa như thế nào?
• Bài viết: Chất xơ hòa tan và chất xơ không hòa tan khác nhau thế nào?
• Danh mục Tiêu hóa & Đại tràng.

 

Lưu ý & Miễn trừ trách nhiệm

Thông tin trong bài viết chỉ nhằm mục đích cung cấp kiến thức sức khỏe và không thay thế cho tư vấn, chẩn đoán hoặc điều trị y khoa.

Nếu táo bón kéo dài, thay đổi thói quen đại tiện bất thường hoặc xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như đau bụng nhiều, đi ngoài ra máu, phân đen hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân, nên đến cơ sở y tế để được đánh giá.

Thực phẩm bảo vệ sức khỏe không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.