Phân có màu đỏ hoặc có máu là bị gì? Khi nào cần đi khám?

Ngày đăng: 22/09/2026

6 Lượt xem

0 Đánh giá

Phân màu đỏ có thể do thực phẩm nhưng cũng có thể là máu từ đường tiêu hóa. Tìm hiểu nguyên nhân đi ngoài ra máu và những dấu hiệu cần đi khám.

Phân có màu đỏ có phải là máu không?

Không phải cứ thấy phân màu đỏ là đang chảy máu đường tiêu hóa.

Một số thực phẩm hoặc chất tạo màu có thể khiến phân chuyển sang đỏ, đỏ tím hoặc đỏ sẫm.

Tuy nhiên, nếu thực sự nhìn thấy:

Máu đỏ tươi trên giấy vệ sinh.
Máu dính bên ngoài phân.
Máu nhỏ xuống bồn cầu.
Máu trộn lẫn trong phân.
Phân kèm máu và chất nhầy.

thì cần xem đây là dấu hiệu chảy máu đường tiêu hóa cho đến khi nguyên nhân được xác định, đặc biệt nếu tình trạng tái diễn.

Mức độ đáng lo không chỉ phụ thuộc vào màu máu mà còn phụ thuộc vào:

Lượng máu.
Máu xuất hiện một lần hay nhiều lần.
Máu nằm ngoài hay trộn trong phân.
Có đau hậu môn khi đi ngoài không.
Có đau bụng, tiêu chảy hoặc sốt không.
Có chóng mặt, mệt hoặc yếu không.
Có sụt cân không chủ ý hoặc thay đổi thói quen đại tiện kéo dài không.

1. Thực phẩm có thể làm phân chuyển màu đỏ

Trước khi nghĩ đến bệnh lý, hãy nhớ lại những thực phẩm đã ăn trong một hoặc hai ngày gần đây.

Một số thực phẩm có màu đỏ hoặc tím đậm có thể khiến màu phân thay đổi.

Ngoài thực phẩm tự nhiên, các món ăn, đồ uống, bánh kẹo hoặc thực phẩm chế biến có chất tạo màu cũng có thể ảnh hưởng đến màu phân.

Trong trường hợp này, màu đỏ thường:

Xuất hiện sau khi ăn thực phẩm có màu mạnh.
Không phải máu chảy riêng biệt.
Không kèm đau bụng hoặc triệu chứng bất thường khác.
Giảm khi thực phẩm đó được đào thải khỏi cơ thể.

Nếu không chắc đó là màu thực phẩm hay máu, đặc biệt khi hiện tượng tiếp tục tái diễn, nên đi khám thay vì tự kết luận.

2. Máu đỏ tươi dính trên giấy vệ sinh

Máu đỏ tươi xuất hiện trên giấy vệ sinh sau khi đại tiện thường gợi ý nguồn chảy máu nằm tương đối gần hậu môn.

Hai nguyên nhân thường được nghĩ đến là:

Trĩ.
Nứt hậu môn.

Nhưng không thể khẳng định nguyên nhân chỉ dựa vào vị trí của máu.

Nếu hiện tượng lặp lại, cần đánh giá để xác định chính xác nguồn chảy máu.

3. Trĩ có thể gây đi ngoài ra máu đỏ tươi

Trĩ là một trong những nguyên nhân thường gặp của máu đỏ tươi khi đại tiện.

Máu có thể:

Dính trên giấy vệ sinh.
Dính bên ngoài phân.
Nhỏ xuống bồn cầu.

Một số người còn có:

Ngứa vùng hậu môn.
Cảm giác khó chịu.
Khối lồi ở hậu môn.

Táo bón và rặn nhiều khi đại tiện có thể làm triệu chứng trĩ dễ xuất hiện hoặc nặng hơn.

Tuy nhiên, không nên mặc định mọi trường hợp đi ngoài ra máu đều là trĩ, kể cả khi trước đây đã từng bị trĩ.

4. Nứt hậu môn

Nứt hậu môn là một vết rách nhỏ ở niêm mạc hậu môn.

Tình trạng này có thể xảy ra khi:

Phân quá cứng.
Táo bón.
Rặn mạnh.
Đi ngoài phân lớn.

Biểu hiện thường gặp có thể gồm:

Máu đỏ tươi.
Máu trên giấy vệ sinh hoặc bên ngoài phân.
Đau rát khi đại tiện.
Cảm giác đau kéo dài một lúc sau khi đi ngoài.

Nếu thường xuyên táo bón, việc cải thiện độ mềm của phân và thói quen đại tiện là một phần quan trọng trong chăm sóc sức khỏe đường ruột.

5. Máu lẫn bên trong phân

Máu trộn lẫn với phân cần được chú ý hơn là chỉ nhìn thấy một vệt máu nhỏ trên giấy vệ sinh.

Tình trạng này có thể liên quan đến chảy máu từ những vị trí cao hơn trong đại tràng hoặc trực tràng.

Nguyên nhân có thể rất đa dạng và không thể xác định chỉ bằng mắt thường.

Nếu máu thường xuyên trộn trong phân, nên đi khám để xác định nguyên nhân.

6. Phân có máu và chất nhầy

Nếu đi ngoài vừa có máu vừa có nhiều chất nhầy, đặc biệt khi đi kèm:

Tiêu chảy.
Đau bụng.
Mót đi ngoài.
Sốt.
Đi ngoài nhiều lần.

thì cần nghĩ đến nhiều nguyên nhân khác ngoài trĩ.

Một số tình trạng viêm hoặc nhiễm trùng đường ruột có thể gây ra sự kết hợp này.

Nếu triệu chứng kéo dài hoặc nghiêm trọng, cần được đánh giá y tế.

7. Nhiễm trùng đường ruột

Một số nhiễm trùng đường tiêu hóa có thể gây:

Tiêu chảy.
Đau bụng.
Sốt.
Buồn nôn.
Chất nhầy trong phân.
Máu trong phân.

Trong trường hợp tiêu chảy có máu, không nên tự ý sử dụng thuốc cầm tiêu chảy mà chưa biết nguyên nhân.

Điều quan trọng là đánh giá tình trạng mất nước và xác định nguyên nhân khi cần thiết.

8. Bệnh viêm ruột

Các bệnh viêm ruột như:

Viêm loét đại tràng.
Bệnh Crohn.

có thể gây chảy máu đường tiêu hóa ở một số người.

Ngoài máu trong phân, người bệnh có thể gặp:

Tiêu chảy kéo dài.
Đau bụng.
Mót đi ngoài.
Chất nhầy trong phân.
Mệt mỏi.
Sụt cân.

Bệnh viêm ruột (IBD) không giống hội chứng ruột kích thích (IBS).

IBD có tình trạng viêm thực thể ở đường tiêu hóa, trong khi IBS thuộc nhóm rối loạn tương tác ruột – não và không gây tổn thương viêm theo cách của IBD.

9. Polyp và các bệnh lý đại trực tràng khác

Một số tổn thương ở đại tràng hoặc trực tràng cũng có thể gây máu trong phân.

Trong đó có:

Một số loại polyp.
Tổn thương niêm mạc.
Một số bệnh lý đại trực tràng khác.

Chính vì vậy, nếu chảy máu:

Tái diễn.
Không có nguyên nhân rõ ràng.
Kèm thay đổi thói quen đại tiện kéo dài.
Kèm thiếu máu hoặc mệt bất thường.
Kèm sụt cân không chủ ý.

thì không nên chỉ tự điều trị tại nhà.

Đi ngoài ra máu có phải ung thư đại trực tràng không?

Không thể kết luận ung thư đại trực tràng chỉ vì nhìn thấy máu trong phân.

Có nhiều nguyên nhân khác có thể gây chảy máu, trong đó những nguyên nhân vùng hậu môn như trĩ và nứt hậu môn khá phổ biến.

Tuy nhiên, ung thư đại trực tràng cũng có thể gây chảy máu ở một số người.

Vì vậy, cách tiếp cận phù hợp không phải là:

“Có máu = ung thư.”

nhưng cũng không nên:

“Có máu = chắc chắn do trĩ.”

Nếu tình trạng chảy máu tái diễn hoặc kèm các dấu hiệu bất thường khác, cần xác định nguyên nhân.

Đi ngoài ra máu nhưng không đau có đáng lo không?

Có.

Không đau không đồng nghĩa với không có vấn đề.

Một số nguyên nhân gây chảy máu đường tiêu hóa có thể không gây đau rõ rệt.

Ngay cả trĩ nội cũng có thể gây chảy máu mà người bệnh không cảm thấy đau.

Nếu máu xuất hiện nhiều lần, không nên trì hoãn việc kiểm tra chỉ vì không đau.

Máu đỏ tươi và phân đen khác nhau thế nào?

Đây là điểm rất quan trọng.

Máu đỏ tươi

Thường gợi ý nguồn chảy máu ở phần thấp hơn của đường tiêu hóa, chẳng hạn:

Hậu môn.
Trực tràng.
Đại tràng.

Tuy nhiên, vị trí chảy máu không thể được xác định chắc chắn chỉ dựa vào màu.

Phân đen như hắc ín

Có thể liên quan đến máu đã được tiêu hóa, thường gợi ý chảy máu từ đường tiêu hóa trên.

Phân thường:

Đen rõ rệt.
Dính.
Bóng.
Có tính chất giống hắc ín.

Nếu bạn đang tìm hiểu trường hợp này, hãy xem thêm bài:

Phân màu đen là bị gì? Khi nào cần đi khám?

Máu dính ngoài phân và máu trộn trong phân khác nhau thế nào?

Máu dính bên ngoài phân

Có thể gặp khi nguồn chảy máu nằm gần hậu môn, chẳng hạn trĩ hoặc nứt hậu môn.

Máu trộn trong phân

Có thể cho thấy nguồn máu nằm cao hơn trong trực tràng hoặc đại tràng.

Tuy nhiên, đây chỉ là dấu hiệu định hướng.

Không thể tự xác định chính xác vị trí chảy máu bằng cách quan sát phân tại nhà.

Táo bón có thể gây đi ngoài ra máu không?

Có thể.

Táo bón làm phân:

Khô.
Cứng.
Khó đào thải.

Người bệnh thường phải rặn nhiều hơn.

Điều này có thể làm tăng nguy cơ:

Nứt hậu môn.
Làm triệu chứng trĩ nặng hơn.

Khi đó có thể xuất hiện một lượng nhỏ máu đỏ tươi.

Nếu chảy máu tiếp tục dù tình trạng táo bón đã cải thiện, cần tìm nguyên nhân khác.

IBS có gây đi ngoài ra máu không?

Máu trong phân không phải là triệu chứng điển hình của hội chứng ruột kích thích (IBS).

IBS có thể gây:

Đau bụng.
Đầy hơi.
Táo bón.
Tiêu chảy.
Táo bón và tiêu chảy xen kẽ.
Thay đổi hình dạng phân.

Nhưng nếu một người được cho là có IBS lại xuất hiện máu trong phân, không nên mặc định máu là do IBS.

Đây là dấu hiệu cần được đánh giá riêng.

Đi ngoài ra máu nên làm gì?

1. Quan sát lượng máu

Hãy chú ý:

Chỉ một vệt nhỏ trên giấy?
Máu dính ngoài phân?
Máu nhỏ xuống bồn cầu?
Hay lượng máu nhiều?

Lượng máu và mức độ lặp lại là thông tin hữu ích khi đi khám.

2. Quan sát màu máu

Máu có thể:

Đỏ tươi.
Đỏ sẫm.
Trộn lẫn trong phân.

Nếu phân đen như hắc ín, cần nghĩ đến một nhóm nguyên nhân khác.

3. Quan sát tính chất phân

Có:

Phân cứng?
Táo bón?
Tiêu chảy?
Chất nhầy?
Thay đổi hình dạng phân kéo dài?